Een praatje bij een plaatje 1: Martinus Nijhoff – Lange Voorhout

Photobucket

In dit gebouw aan het Lange Voorhout was mijn allereerste werkgever gehuisvest: Boekhandel en Uitgeversmaatschappij Martinus Nijhoff. Evenals de Fa. L.J.C. Boucher een boeiend Haags bedrijf – en in zijn tijd onder andere uitgever van ‘De Dikke Van Dale’. Maar helaas is ook deze zaak allang ter ziele.

Toen ik veertien jaar oud was, vonden mijn ouders het tijd worden dat ik mijn schoolvakantie niet alleen maar luierend doorbracht, want luieren deed ik op school al genoeg… Via mijn broer kon ik vakantiewerk gaan doen op de bestelafdeling van Martinus Nijhoff, waarover hij destijds de scepter zwaaide.

Na twee dagen in een stoffige kelder te hebben doorgebracht om allerlei vage zaken uit te zoeken, werd ik bij de personeelschef geroepen. Ik mocht weer naar huis. Niet omdat men niet tevreden was over mij, maar omdat ik… te jong was om te mogen werken volgens de arbeidswet van die tijd. Foutje van de werkgever. Nu moet u weten dat in de zestiger jaren het begrip ‘gelijke behandeling’ nog niet aan de orde was, en dat dat, achteraf bezien, soms in het voordeel was van het vrouwelijk geslacht. Meisjes mochten pas gaan werken op hun vijftiende, jongens al op hun veertiende. Enfin, mijn vijftiende verjaardag zou een week later plaatsvinden, dus kon ik vrij snel opnieuw aan de slag. Toch ervoer ik het als een vernedering – je bent een puber of niet – en zocht even gegeneerd als geïrriteerd in de kelder mijn fiets op om via de Hoge Nieuwstraat naar huis te gaan.

Martinus Nijhoff was een heel gezellig bedrijvig bedrijf. Er werd hard gewerkt, maar ook veel gelachen, en nieuwe medewerkers werden soms à la Jiskefet op de proef gesteld. Zo werd mij verzocht het Zwitsers woordenboek te gaan zoeken, het was nergens te vinden en de correspondent had het dringend nodig…

Nu was ik wel jong, maar niet van gisteren, dus merkte ik een beetje aarzelend op: “Wat gek, Zwitsers bestaat toch niet als taal?” Deze juiste reactie leverde me meteen respect op, en ik werd vervolgens als een echte collega omarmd.

Hoe dan ook, het was hard werken voor een loon van – schrik niet – vijftig gulden per week. Voor mij, die slechts een knaak zakgeld gewend was, echter een vermogen. Toen ik na de eerste week op vrijdagmiddag mijn loonzakje in ontvangst mocht nemen, was ik de koning(in) te rijk. Thuisgekomen wilde ik mijn ouders mijn allereerste loonzakje uiteraard meteen laten zien, maar ik kwam bedrogen uit. Nadat ik nerveus tas, jaszakken en broekzakken binnenstebuiten had gekeerd, bleek dat ik het loonzakje met inhoud en al kwijt was. Ontroostbaar was ik! Een week voor niets gewerkt! Aangezien ik daarvoor nog te zeer overstuur was, belde mijn vader naar de zaak om te informeren of ik het misschien op mijn bureau had laten liggen.

Zowaar!

Maar… zo vertelde de vinder – de op dat moment nog aanwezige chef van de boekwinkel – het envelopje was helaas leeg…

Een dief? Bij Nijhoff? Dat kon niet waar zijn!

U begrijpt, mijn weekend was totaal verziekt. Mijn uitgaansplannen, mijn winkelplannen, ze vielen allemaal in duigen…

Maandagochtend vertelde ik het verdrietig aan mijn collega’s. Spontaan werd er aangeboden om met de pet rond te gaan. Heel sympathiek, maar… achteraf bleek dat niet nodig te zijn.

De chef van de boekwinkel – een vriendelijke al wat oudere baas, helaas ben ik zijn naam vergeten – kwam op me afgelopen met het vermaledijde loonzakje in zijn hand. “Kijk, Renée, zo heb ik het gevonden,” zei hij.

Nadat ik het van hem had aangenomen, wierp ik er uit pure nieuwsgierigheid toch een blik in. En wie schetst mijn blijdschap, nee, mijn extase? Het envelopje had wel degelijk inhoud! Twee briefjes van vijfentwintig gulden, mijn weekloon!

Achteraf begrepen we de reactie van het afdelingshoofd wel: hij verdiende uiteraard héél veel briefjes van vijfentwintig per week en zo’n grote bundel bankbiljetten deed zíjn envelopje uiteraard opbollen. Twee nietige briefjes van vijfentwintig natuurlijk niet! Wat was ik blij dat de goede man het door hem leeg gewaande envelopje niet in het rond archief had laten verdwijnen!

Later, na een verblijf in de Verenigde Staten, ben ik – als eerste vrouw ooit in de winkel – een tijdje in vaste dienst van Martinus Nijhoff geweest waar ik te maken kreeg met een chagrijn als Flip de Kam en een uiterst complimenteuze en opgewekte Gerard Fieret. Daarover later wellicht meer.

Copyright Renée Olsthoorn,  juni 2011

28 thoughts on “Een praatje bij een plaatje 1: Martinus Nijhoff – Lange Voorhout

  1. Heel toevallig stuit ik op deze website. Heel leuk als je al die verhalen leest over het bedrijf waar ik meer dan 40 jaar heb gewerkt. Begonnen op de afdeling administratie in 1956 als jongste bediende onder de leiding van Dhr. G.J. de Kievit. (voornamen waren uit den boze)Later overgestapt naar de afdeling Tijdschriften en daar eerst onder leiding van Bob van Veen en daarna als hoofd jaren gewerkt. Bob van Veen is helaas te vroeg overleden aan leukemie. Ik herinner mij nog dat we een badminton team hadden van Nijhoffianen met o.a. de Kievit, Theo Klück, Ad van Muyen en nog een paar anderen. De tijd vliegt. Nijhoff Boekhandel bestaat niet meer. Verkocht aan Swets en Zeitlinger en Nijhoff Rechtswetenschappen is nu onderdeel van Brill Uitgeverij in Leiden. Ik heb nog veel herinneringen aan Martinus Nijhoff waaronder een aantal foto’s. Als ik iemand er een plezier mee kan doen dan kan dat.

    1. hoi bas guijt heb bij afd kas en bij telefooncentrale gezeten ben ook bij bob van veen begonnen hoe kom ik aan de fotos van jou? ik kan mij jou goed herinneren!

    2. Geachte Bas Guijt toevallig stuit ik ook op deze site omdat ik wat aan het zoeken was over Martinu Nijhoff voor mijn blog over Den Haag. ik werkte in 1968 op de afdeling administratie. zat achterin met vd. Tang en Adje met lang haar en Hans Vossen en een Marianne. naderhand ben ik naar voren gegaan en heb de administratie gedaan. dichtbij de afdeling boekhouden met mevr. Brethouwer en Jaap Stevens e.a. ik ken nog ene Marja.het was een mooie tijd. ik was 15 jaar en ging veel om met Lizzy en Marijke. Groeten Monica Frings

      1. Hoi monca kan me jou herinneren je ging met jitte dejong later met een rusrige lieve blonde jongen groetjes ineke boom

  2. hi Ineke boom, George en ik wonen op Curacao en op dit moment is Liesbeth met haar man en de kleinkinderen van steffie hier bij ons op vakantiie

    1. hoi joke
      wat leuk om van je te hoen
      en wat lekker om op curacao te wonen
      wat leuk dat steffie kleinkinderen heeft jammer dat ze het niet moscht meemaken!
      ik heb hele goede herinneringen aan Liesbethje
      hartlelijke groet ineke boom
      je zoals wij haar toen noemden!!

  3. hallo
    ben ineke boom,vind het leuk jullie reacties te lezen
    jammer dat mijn vriendin steffie zo vroeg is gestorven!
    heb leuke herinneringen aan de periode bij m.nijhoff
    heb nog contact met pauline lageweg uit de kantine
    groetjes aan ierdereen die mij kende, van 1964 tot 1980 ben ik bij nijhoff in dienst geweest!groetjes van ineke boom

    1. Hallo Ineke! We hebben elkaar vast wel ontmoet, en mijn moeder Jopie Zoutendijk had het volgens mij heel regelmatig veel over je. Steffi was destijds ook een goede vriendin van mij, wat hebben we een lol gehad. Fantastische vrouw. Inderdaad indroevig. Hartelijke groet, Renée

      1. hoi renee
        wie weet kennen we elkaar inderdaad!
        op welke afdeling zat jij dan?
        en je moeder zat die ook bij nijhoff?
        groetjes ineke boom

        1. Mijn moeder werkte op de bestelafdeling, later typte bestellingen, vooral thuis, als ik me goed herinner. Misschien ben ik in de war met een andere Ineke. Volgens mij is mijn moeder altijd bevriend gebleven met een Ineke van Nijhoff.

          Ik werkte in de winkel, de eerste vrouw die daar werd aangenomen. Strijker wilde geen vrouwen in zijn winkel, maar Jaap Smallenburg had er niet s tegen. haha

    2. Hallo Ineke, ik ben Monica en werkte op de administratie. zat eerst achteraan op de afdeling bij de telefooncentrale en naderhand in het midden voor Adje met lang haar je kent hem misschien nog. Steffie heb ik ook goed gekend en jij ook omdat je ook vaak in de telefooncentrale werkte. wat leuk om iets van je te vernemen. ik werkte er in 1968/ 69. Leerde er mijn eerste man Jaap Stevens kennen die werkte op de afdeling boekhouden bij mevrouw Brethouwer.

  4. Slechts een jaartje bij Nijhoff gewerkt,moest in juni 1957 in militaire dienst.Was werkzaam op de Fondsadm.met als chef een naamgenoot.Je werd er helemaal gestoord door het getik op die schrijfmachines,zat met een glazen-afscheiding naast de factureerafdeling,allemaal meiden met als baas de heer de Groot,dacht ik.In de pauze vlogen al die meiden met hun beauty-cases naar de toiletten om zich NOG meer op te tutten.
    Een zekere Houdon of zoiets hoorde bij de z.g. winkel.Hij paradeerde door het pand of hij de grote baas was !
    Op die Fondsadm. werkte ook een zekere Nora(Verhulst?).Waar is Nora gebleven ???

    Graag reactie
    Ger de Boer(geb.1937)
    Zoetermeer

  5. Hi,

    Leuk om uit de oude doos te lezen. Alvast ter info: de vriendin van Steffi heet meen ik Ineke Boom, voor mannen in die tijd een heuse blikvanger. Ook het “Jiskefet” gevoel komt mij zeer bekend voor. Destijds werden nieuwe dames op afdeling vervolgwerken nog “kontje” getikt (daarvoor landt je nu in de gevangenis) of werden nieuwelingen op pad gestuurd om de map met zoekgeraakte stukken af te halen, ha, ha. De baas in het oude sortiment was mijnheer Strijker. Verder herinner ik me nog Vleezenbeek, v.d. Ark, Schachtschabel, Voorham en Coby Dijkhuizen van de afdeling vv werken. Heel leuk was ook Ineke Klück, vrouw van.Heel goede herinneringen heb ik ook aan de heer Kievit, destijds personeelschef, zo kom je ze vandaag de dag niet meer tegen.
    Ook koffiepauzes van een uur, vandaag de dag ondenkbaar.
    Wij (mijn vrouw Boukje, ook ex. Nijhoff en ik) zijn al jaren op zoek naar Jaap en Hanne Smallenburg: iemand een idee?

    1. Heb ook heel goede herinneringen aan jou, Adrie. Die droge humor van je! We konden zo nu en dan zo lekker hatelijkheden uitwisselen. haha En bedankt voor de naam ‘Strijker’. Natuurlijk! Zie hem nog helemaal voor me. :-) Later heb ik nog regelmatig contact gehad met Ad van Muyen. Helaas is het verwaterd.

    2. ha adrie
      leuk van je te horen dat je je mij herinnerde
      jij was goed gekleed en je leuke humor was uniek
      heb nog steeds wel plezier in het leven
      hopelijk jullie ook
      het laatste wat ik weet is dat jaap smallenbug in Leidschendam woonde maar dat is jaren geleden hoor!!
      hartelijke groeten van ineke boom
      leuk dat jouw nijhoff huwelijk stand heeft gehouden

  6. Mijn vader,Willem Blanken, heeft 50 jaar tot begin 1960 bij Nijhoff gewerkt bij de afdeling boekhouding buitenland.

    Ik ben als kind vaak in het gebouw geweest met z’n gangen en kamers.
    Maar 1 keer per jaar de 3e dinsdag september mochten we op de zolder, de kleine ramen boven in het gebouw, naar de gouden koets kijken een hele belevenis.

    Willem.

    1. ha willem wat leuk dat je zoveel leuke herinneringen hebt aan martinus nijhoff
      jouw vader was al weg toen ik kwam,maar niet vergeten,hoor zijn naam werd vaak genoemd!! hartelijke groeten ineke boom

  7. De naam Max Kist zegt me niets, maar de koffiejuffrouw herinner ik me nog heel goed. Kun je je tegenwoordig niet meer voorstellen. :-))

    Een andere markante persoonlijkheid was Fred v.d. Berg (als ik me niet vergis), geloof dat hij de functie van ‘biograaf’ was. Ontzettend leuke kerel met wie ik het heel goed kon vinden.

    Heb Theo nooit Bill horen noemen, ga dat Anneke eens vragen. Ik zie haar morgen.

    Leuk, deze herinneringen, ook al heb ik er niet lang gewerkt. Na Nijhoff werd het het ministerie van O&W en vervolgens een kleine stichting, nu ben ik alweer jaren zelfstandig vertaalster. :-)

  8. Hallo Renée,
    Jeetje, al die namen roepen zoveel herinneringen op. Wat erg dat Steffi is overleden. Ze heeft indertijd een vreselijk ongeluk gehad, ik meen met de auto. Peter heb ik natuurlijk ook gekend, zijn vrouw herinner ik me niet meer. Ik heb bij Nijhoff gewerkt van 1966 tot 1970. Ik had mijn secretaresse opleiding bij Schoevers gedaan en werd een dag na de diploma-uitreiking gebeld door het hoofd van de personeelsafdeling of ik bij Nijhoff wilde komen werken. Apart toch? Ik heb nog foto’s van een personeelsuitstapje naar het Dolfinarium, die ga ik toch eens opzoeken. Kun jij je nog herinneren dat er ’s morgens een mevrouw langskwam met een grote ketel koffie? En ’s middags met een ketel thee. En met Prinsjesdag natuurlijk op het balkon van de directeur kijken naar de gouden koets. Wat een tijd was dat! En grappig dat jij Klück bij zijn echte naam noemt, wij noemden hem altijd Bill. Waarom weet ik niet. Nu schiet mij ook ineens de naam Max Kist te binnen. Die woonde, net als ik, ook in het Bezuidenhout, dus die kwam ik ook na het werk nog weleens tegen.
    Ik vind het ontzettend leuk om al die herinneringen weer op te halen. Je eerste echte baan maakt toch wel het meeste indruk, denk ik.
    groetjes,
    Trees. PS: Er stond beneden geen Heidegger, maar een Heidelberger. Daar zijn mijn verlovingskaartjes nog op gedrukt. Inmiddels ben ik ruim 40 jaar met deze verloofde getrouwd.

  9. Wie weet, kennen we elkaar wel, Trees! :-)

    In de tweede helft van de jaren zestig deed ik er vakantiewerk, en in 1974 kwam ik in dienst. Misschien heb je mijn helaas veel te jong overleden broer, Peter Zoutendijk, gekend, en Anneke Nolten, zijn vrouw. Bob Jongschaap en Theo Glück heb ik ook goed gekend, net zoals Ad van Muyen, Adri Horsten, Jaap Smallenburg… Het was een heel collegiale leuke groep mensen die daar werkte.

    Met Steffi was ik destijds goed bevriend, maar ook zij is helaas veel te jong overleden. Ik weet ook niet meer wie haar vriendin daar was, je beschrijving komt me echter wel vaag bekend voor.

    1. hoi renee
      peter zoutendijk heb ik goed gekend!ook anneke zijn vrouw ! heeft peter leukemie gekregen? in ieder geval een ernstige ziekte dat was echt verschrikkelijk toendertijd
      gaat het goed met anneke?
      peter was een lieve aardige knappe man
      zat hij op de bestelafdeling? in ieder geval zie ik nog de plek voor me en hij was daar chef
      groetjes ineke boom

      1. Peter is inderdaad overleden aan leukemie. Ik ben twee keer zijn beenmergdonor geweest maar het mocht niet baten. Het was een vreselijke tijd, nu alweer 30 jaar geleden. Met Anneke gaat het heel goed, ze heeft een schat van een partner en met haar twee jongens, mijn neven, gaat het ook prima.

  10. Wat een leuk verhaal. Ik ben mijn carriere ook begonnen bij Martinus Nijhoff, in 1966 op de afdeling Uitgeverij. Vlakbij de mooie directiekamer van meneer Dijkema, en later ook van meneer Hartgerink. Ik werkte samen met juffrouw Wolbers (dat ging toen nog zo), Els en Anke. Verder herinner ik mij nog Bill Klück, Jongschaap van de boekhandel, Steffi en haar vriendin met lang blond haar. Haar naam ben ik vergeten. En dan was er natuurlijk nog de drukkerij beneden met die oude Heidegger. En op vrijdag het ritueel met de loonzakjes bij Ans. Het was een prachtige tijd. Ben benieuwd of er nog meer reacties komen.

  11. Dank u!

    Inderdaad een schitterend gebouw, het was prachtig ingericht ook, prachtige directiekamer, dik donkerblauw fluwelen tapijt, kasten vol prachtige banden met goud op snee… Zo romantisch allemaal! :-) Ik werkte (veel) later zelf op nummer 11, het pand ernaast waar de boekhandel gevestigd was, die gespecialiseerd was in economie, rechten en… grappig genoeg, Nederlandse taal- en letterkunde, mijn afdeling.

    Op archieven.nl vond ik nog dit stukje geschiedenis: http://www.archieven.nl/nl/zoeken?p_vast=46&p_tab=1&miview=ldt&mivast=0&miadt=59&miaet=15&micode=1146-01&milang=nl&mizig=1

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *