Jan van der Hoek, stadsfotograaf van Den Haag

engel

Foto: Engelenburgstraat, gezien vanaf de Paul Krugerlaan

Jan van der Hoek legt Den Haag vast tussen 1935 en 1965. Zijn foto’s waren als ansichtkaarten te koop bij de (kantoor)boekhandel en de sigarenwinkel. Behalve toeristische kaartjes (Mauritshuis, de Pier) zijn dat soort prentbriefkaarten van Haagse straten en straatjes vandaag de dag niet meer te koop.

kaapstr

Foto: Kaapstraat, gezien vanaf het Kaapseplein

Het begin
In het midden van de jaren dertig neemt Jan van der Hoek het uitgeversbedrijf van de Duitse fotograaf Artur Klitzsch over. Op de achterkant van de kaarten staat nu niet meer Artur Klitzsch,  maar J. v.d. Hoek voorheen Artur Klitzsch. Een paar jaar daarna verdwijnt die laatste naam van de ansichten. Het atelier van Jan is gevestigd aan de Schenkweg nummer 234. De kaarten worden deels in Duitsland afgedrukt. Dit blijkt uit een briefje met de tekst ”Links etwas aufhellen”, dat is opgeplakt op een originele voorbeeldkaart.

De laatste jaren
Veel later betrekt hij een pand aan het Abrikozenplein hoek Okkernootstraat. Van der Hoek is dan nauwelijks meer actief als fotograaf, het gaat nu meer om een groothandel in wenskaarten. Wel verschijnen begin jaren zestig nog wel ”nieuwe” ansichten van Van der Hoek. Het gaat dan om ”afslagen” van de originele fotokaarten. Zo’n nadruk mist de scherpte en frisheid van het origineel.

Langs de deur
Jan gaat persoonlijk langs zijn verkoopadressen. Men kan foto’s van straten in de buurt laten maken. Bovendien heeft hij een monsterboek bij zich. Van der Hoek is natuurlijk regelmatig op pad om zijn foto’s te schieten. Soms belt hij bij mensen aan om vanaf een eerste of tweede etage een overzichtsfoto te maken. Onbekend is het aantal ansichten/foto’s dat Van der Hoek heeft uitgebracht. Zelf bezit ik zo’n tweeduizend verschillende kaarten, maar die collectie is niet compleet. Ook komt het voor dat zo’n kaart niet zijn naam draagt, maar die van de opdrachtgever (meestal een kantoorboekhandel).

aap 004

Paul Krugerlaan, gezien vanaf de Loosduinsekade

Een ansichtkaart van de straat waarin ik woon
Voordat de zonvakanties in beeld kwamen logeerde men dikwijls bij oom en tante. Vaak is er een kaart van die straat te koop. Wat was er leuker dan zo’n ansichtkaart, naar het thuisfront te sturen? Ook sturen bewoners wel zo’n straatafbeelding – als verjaardagskaart of wenskaart – naar familie of kennissen. Soms staat op die kaart een kruisje bij het huis van de afzender. De opkomst van de ”echte” vakantie doet het belang van zulke ansichtkaarten verminderen. Bovendien hadden steeds meer mensen zelf een fototoestel. Eind jaren zestig komen dergelijke prentbriefkaarten nauwelijks meer op de markt.

De erven Van der Hoek
Wie via de Beeldbank van het Haags Gemeentearchief de foto’s van Jan van der Hoek wil bewonderen, wacht een teleurstelling. Die staan op last van de erven niet afgebeeld. Dat geldt gelukkig niet voor een deel van de alleroudste ansichtkaarten, te weten de uitgaven van J. v.d. Hoek voorheen Artur Klizsch.

De liefde voor Den Haag komt duidelijk naar voren bij de foto’s van Jan van der Hoek. En dit geldt in het bijzonder de Haagse trams. Zo mogelijk staat er een tram afgebeeld op een foto. Jammer genoeg reed er geen tram door de Engelenburgstraat.

 

1222 getoond, 257 bekeken

One thought on “Jan van der Hoek, stadsfotograaf van Den Haag

  1. In een poging om familieleden te vinden zou ik graag informatie over Dhr.J.van der Hoek of erven willen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *