Stenen & macht
De aanblik van met name veel Haagse winkelgbieden wordt met de week schrijnender. Het Rabbijn Maarsenplein, de Keizerstraat en ook mijn geliefde Boekhorststraat gaan gebukt onder een ‘waanzinnige’ leegstand van winkelpanden. Zijn er dan geen ondernemers c.q. winkeliers die geinteresseerd zijn in deze lokaties? Zeker wel! Maar wie gaat nu bij zijn volle verstand zijn of haar nek in een strop steken? Vele duizenden euro’s per maand kosten de panden op deze lokaties immers….
Hoewel de berichtgeving anders zou doen geloven, slaat de economische crisis nog steeds kraters om ons heen. Deze gaten zijn letterlijk zichtbaar in de winkelgebieden, waar de leegstand nu echt tot een hoogtepunt lijkt te komen. Slecht voor een stad als Den Haag dat zich (inter)nationaal graag profileert als winkelstad! Maar waar ligt dat gebrek aan ondernemerschap dan aan?
Je zou logischerwijs denken dat leegstand ook slecht is voor de huisjesmelker, de corporatie of de projectontwikkelaar. Panden die maanden of zelfs jaren leegstaan brengen immers niets op… Maar waarom laten deze groepen de prijzen -tijdelijk- dan niet wat zakken op de markt? Volgens mij is dat een gangbaar economisch principe dat niemand echt pijn hoeft te doen; je kunt immers een zogenaamde ‘ingroei’ afspreken waarbij de huur jaarlijks iets meer stijgt dan het normaal gehanteerde indexcijfer. Het frappante is echter dat dit binnen het vastgoed niet gebeurt….
‘Je moet beleggen in stenen’ is/was een gevleugelde uitspraak het laatste decennium. Je kunt blijkbaar nergens eenvoudiger geld verdienen dan door in panden te investeren. Dat beginsel gaat uit van een bloeiende vastgoedmarkt met een belangrijke rol voor de speculatieve handel. Maar daarbij lijkt het bovendien fiscaal helemaal niet onaantrekkelijk om een pand een tijdje leeg te hebben staan. Het drukt de bedrijfswinst en de (te hoge?) marktprijs blijft overeind. Maar het verbaast me dat een overheid hierin meegaat; indien je het fiscaal onaantrekkelijk maakt om leegstand en speculaties te creëren, moet dat toch een impuls zijn voor elke binnenstad in Nederland? Of hebben de genoemde ‘stenen’ toch meer macht dan gezond is?

augustus 16th, 2010 at 22:47
De reden voor de leegstand is doodeenvoudig: de schandalig hoge huren. Daar waar de huurprijs vroeger min of meer gerelateerd was aan de (geschatte) potentiele omzet per vierkante meter, is dit de afgelopen jaren volledig scheefgegroeid. Daar waar de omzetten terug liepen (economische crisis, verkeerscirculatieplan, verpaupering van het winkelaanbod, stijgende concurrentie van andere steden in Nederland, dramatisch publiek in de Haagse binnenstad) bleven de huren buitenproportioneel stijgen.
De enige winkels die kunnen overleven zijn de zogenaamde grootwinkelbedrijven (Sting, Score, Men At Work) door hun landelijke aantallen en de monobrand-stores door hun hoge marges. Laatst overgebleven winkels (bijvoorbeeld in de Vlamingstraat) zijn allemaal veredelde marktkramen met goedkope en inferieure handel uit lage lonen landen die tegen dumpprijzen worden aangeboden. Een neerwaartse spiraal voor ondernemers die wél graag wat van de stad zouden willen maken.
Leegstand is inderdaad een daaropvolgend probleem, wat in sommige gevallen zelfs aantrekkelijker is dan een verliesgevende zaak met veel personeel en inkoop runnen. Een hoop panden zijn de afgelopen jaren onderhands verhuurd aan grootwinkelbedrijven omdat met de hoge huren het rendement hoger ligt dan wanneer je zelf de boel operationeel moet houden. Voor grootwinkelbedrijven maakt een maandje langer dicht echt niet uit op het totaal..
In Den Haag zou het gebied rond de Prinsestraat/Molenstraat/Papestraat prima dienen als een soort ‘Negen Straatjes’ zoals in Amsterdam. De gemeente zou hierin het voortouw MOETEN nemen en met subsidie lokale winkeliers die met een ‘uniek’ plan komen waarmee ze het huidige winkelaanbod versterken (authentieke winkels!) op weg helpen. Om te beginnen het idiote VCP wat nu nota bene DOOR de Prinsestraat loopt weer over de Torenstraat laten lopen en het gebied aanpakken.
Er zijn legio mogelijkheden te bedenken de Haagse binnenstad weer aantrekkelijker te maken, maar de gemeente lijkt hier domweg geen zin in te hebben.