Voordat ik geboren werd kon het.. Varen met een boot van Den Haag Staatsspoor…  of … vanaf de Dierentuin naar Scheveningen, de Haringkade, Badhuiskade.

Wie Hagenaars en Hagenezen spreekt die voor 1955 geboren zijn die hoort nog prachtige verhalen over die boottochten. Ook Scheveningers weten het nog goed. Varen vanaf de Badhuiskade naar Drievliet… of verder.

Sterker nog, zelfs mensen van buiten de stad (en dan bedoel ik echt VER buiten de stad, Duitsers, Engelsen e.d.) op leeftijd spreken nog over die boottochten.

Ze waren mogelijk vanaf het eind van de 19e eeuw. Het prachtige boek “125 jaar Belgisch Park” spreekt over de eerste stoombootdiensten voor toeristen naar de kust die rond 1868 zou zijn opgestart. Deze werden enkele jaren later gevolgd door de paarde(n)trams. De eerste paarde(n)tram mij. ging over de kop, de tweede bleef bestaan. De Haagsche Tramway Mij. (HTM).

Hoewel de schepen niet echt konden concurreren met de trams, (paarden werden opgevolgd door stoom, accu’s  en electriciteit), bleven er toch tot eind jaren ’60 van de 20e eeuw rondvaartboten vol toeristen naar Scheveningen varen. Dus een eeuw lang.

Het is één van de grootste mysteries van onze stad waarom Den Haag aan het eind van de jaren ’60 tot de conclusie kwam dat het maar afgelopen moest zijn met vaarten op de Koninginnegracht en Het Kanaal. Natuurlijk had het te maken met toenemend autoverkeer. Dat is op zich niet zo moeilijk te raden, maar de oplossing die werd gekozen is heel vreemd.

Niet alleen voor rondvaartbedrijven, maar ook voor de vele honderden particulieren die met eigen schepen vanuit de stad en heel ver weg naar de haven van Scheveningen toe kwamen werd het onmogelijk om de haven bij het Seinpostduin nog te bereiken.

Het vreemde zit hem in het  feit, dat in een tijd dat er geld genoeg was voor enorme infrastructurele werken, zoals het Schenkviaduct, een Prins Bernhardviaduct en een Hubertusviaduct er TOCH is besloten om niet veel geld uit te geven aan een brug bij de Dr. Kuyperstraat (die een voetgangers- en fietspont zou vervangen). Het moet mogelijk zijn geweest om de weg een beetje op te hogen, om de tramlijn wat op te hogen en een brug te maken van circa 2m30 hoog. Dat kostte veel minder dan de drie genoemde viaducten… En toch is er een reden geweest dat niet voor een brug van die hoogte gekozen is. Sterker nog :

Er kwam een dam die ALLE scheepvaartverkeer blokkeerde. Vervolgens werd de haven doodstil en dichtgegooid.

Het werd een lege zandvlakte die ik me nog vaag kan herinneren.

In dezelfde periode ging de Dierentuin definitief dicht en werden de prachtige gebouwen van dat complex die de oorlog hadden overleefd afgebroken en vervangen door Rijkwaterstraat, Provinciehuis en de HML school.

En in de jaren die volgden werden ook de ophaalbruggen bij de Nieuwe Haven en de Rijnstraat vervangen door vaste bruggen (laag) en ging Kunsten en Wetenschappen in vlammen op.

De stad verloor veel van haar schoonheid en de grote rondvaartbedrijven die Den Haag jaren lang veel bezoekers hadden opgeleverd verdwenen één voor één van de gracht. In 1967 hield ook de Kolenvaart op. Een bord bij de Esparantobrug herdenkt nog aan de laaste lading die gebracht werd (dat bord is onderdeel van een kunstwerk langs de gracht, waarbij men op diverse punten naambordjes kan zien staan van schepen en bij het Zieke een uitvergroot Logboek, alsmede het Enecovoetbal team van ‘lang gelee’). Ook de bierschepen van de ZHB hielden het voor gezien.

Het werd stil op het water. Volgens mij voer de laatste rondvaartboot nog voor het jaar  2000 van het Zieken naar Drievliet. Terwijl eigenlijk alles stopte, begon er ook weer van alles te ontstaan.

Er gebeurde iets in de stad. Er kwamen kleinschalige intitiatieven op en rond het water. Zo kon men rond 1978 met een platbodem (Westlander) van Café De Pakschuit aan de Dunne Bierkade naar het Malieveld varen en terug. En eind jaren 70 waren er ook Grachtenfeesten rond de Bierkade die omstreeks 2000 nieuw leven in werden geblazen door de “Stichting Haagse Gracht”, die vooral tot doel had (rond 2000) om het verkeer van de grachten te weren.

Zelf maakte ik rond 1998 of 1999 een rondvaarttocht op een open Westlander ter gelegenheid van Open Monumentendag.

Mijn mond viel open van verbazing. In mijn beleving had Den Haag helemaal geen grachtenstelsel … Ok, de  Hooigracht kende “je”… Van het stappen rond de Denneweg en vooral het Oranjefeest van 1988… Hossen langs het water, omdat er op de Denneweg geen doorkomen meer aan was. De prachtige pandjes aan de Dunne Bierkade had ik gezien als ik van Kijkduin naar Roeivereniging de Laak fietste… maar dat al dat water met elkaar in verbinding stond.. Daar had ik geen idee van.

En zag ons nu eens gaan met open Monumentendag… Avontuur op de gracht… De boten die de gemeente had ingehuurd zaten overvol.

En ik dacht… Daar moet de stad toch meer mee doen. Het initiatief van de gemeente kreeg in eerste instantie geen navolging. Sterker nog, wie ik ook sprak na die Open Monumentendag, iedereen zei dat je niet kòn varen in Den Haag.

Het vervolg is vaker verteld, ook op deze site. Samen met bewoners van het Groene Wegje heb ik De Ooievaart opgericht en omdat ik meer wilde ben ik 2006 daar ook weer weggegaan.

Al in 2002 liet ik in de media weten dat ik naar Madurodam wilde varen. Er was (en is) een route via Benoordenhout.

Die is echter te ondiep (geworden). Dat weerhield mij er niet van om plannen te maken en verder te kijken.

Medio 2008 schreef ik aan de gemeente dat ik een plan had waardoor varen vanuit de stad voor toeristen weer mogelijk werd. De gemeente (wethouder Baldewsingh) reageerde uiteindelijk positief en maakte de start van de Willemsvaart mogelijk. Dat was 2009.

In 2010 zorgden Stadspartij, VVD en PvdA, samen met wethouder Huffnagel voor meer aanleg facaliteiten en werd het mogelijk om ons te gaan richten op de grote droom. Weer varen vanuit het Centrum naar Madurodam.

Dit jaar komt die droom uit. Zonder dat de dam opgehoogd hoeft te worden. Dat kost immers miljoenen en dat geld kan de stad wel anders gebruiken. De dam kan wat ons betreft blijven zoals hij is.

Kano’s en kleine boten kunnen nog altijd via het Benoordenhout naar de Koninginnegracht. Toeristen kunnen met de Willemsvaart vanaf CS en de Groot Hertoginnelaan naar de Haringkade.

Vooral dat laatste is uniek. Voor zover wij kunnen nagaan is die rondvaart nooit uitgevoerd. Tijdens die vaart ontstaat een compleet beeld van het Den Haag van de 19e eeuw. Een stuk stad dat in de wereld van onschatbare waarde is. In heel veel steden zijn 19e eeuwse wijken verloederd en rijp voor de sloop. Als ze niet al verdwenen zijn.

In Den Haag zijn die wijken nog  vrijwel in tact. Hier en daar zijn ornamenten en dakversieringen weggerenoveerd, maar niet zo grootschalig dat dat niet meer te herstellen is. De komende jaren worden die Haagse Wijken alleen maar meer waard, want toeristen, bezoekers en bewoners van de stad weten niet wat ze zien.

Waar Amsterdam bekend is vanwege de grachtengordel, zal Den Haag steeds meer gaan profiteren van zijn 19e eeuwse rijkdom. Economische groei dankzij het op waarde schatten van het belangrijke erfgoed.

Dat wil de Willemsvaart laten zien. Dat gaat de Willemsvaart laten zien.

Niet alleen varend, maar ook wijzend op kansen en mogelijkheden.

Eind oktober 2010 heeft ondergetekende tijdens een bijeenkomt met de gemeente (waarbij naast Kanoverenigingen, sportvissers en vanzelfsprekend ambtenaren, ook rondvaartorganisaties als de Salonboot, de Willemsvaart en de Ooievaart waren uitgenodigd) gesproken over een VVV kiosk met horeca mogelijkheden bij het Centraal Station.

Een plan voor eenkiosk is vervolgens ook naar de Gemeente Den Haag gestuurd. Zonder dat er astronomische bedragen hoeven te worden uitgegeven kan er op het Koningin Juliana plein een VVV kiosk worden neergezet. De gemeente reageerde positief.

Begin 2011 zijn de plannen verder uitgewerkt in een waterplan voor Den Haag dat naar de gemeente is gestuurd. Ook hier zijn positieve reacties opgekomen. Zodat wij verder zijn gaan schrijven en het totaal plan langzamerhand zijn definitieve vorm bereikt.  

Vanaf 1 mei aanstaande kunt u weer met de boot van Den Haag Centraal naar Scheveningen.

Dat wordt op 30 april al feestelijk gevierd tijdens de Koninginnedag op de Haagse Grachten (zie www.haagsekoninginnedag.nl), waarbij de Samenwerkende Rondvaart organisaties Salonboot Den Haag, Oranjeboot en Willemsvaart samen bijzondere boottochten verzorgen en aan zullen leggen bij Uilebomen, Hilton/Panorama Mesdag en de Dr. Kuyperstraat en u kunt overstappen op een andere boot.

Maar er is nog veel meer mogelijk. Schepen van de Willemvaart verzorgen in juni pendelvaarten naar de haven op Vlaggetjesdag, met Moederdag en Vaderdag zijn er vaarten van de stad naar De Wittebrug (bij Madurodam) en kunt u genieten van een bijzondere brunch bij Lunchroom Yon (Badhuisweg) of Lunchroom Hooistraat (Hooistraat).

Vanzelfspreken is het ook mogelijk om naar het Westbroekpark te varen, of uw vaartochten te combineren met een bezoek aan Madurodam, MuZee, Beelden aan Zee, het Gemeente Museum, Meermanno of één van de vele andere musea/attracties langs de route.

Uniek, ik schreef het al, is ook de vaart over het Verversingskanaal naar de stad en vervolgens -na een lunchpauze bij Restaurant Oker aan de Denneweg- verder over Koninginnegracht en Het Kanaal, waarbij bus 21 u desgewenst terugbrengt naar het beginpunt. De Route waar je U tegen zegt.

Tot slot zijn er boottochten in de avonduren van de Stay Okay naar Murphey’s Law aan de Dr. Kuyperstraat, waar regelmatig bandjes optreden.

Hoewel het jammer is dat de dam ooit in de gracht is neergelegd is het niet meer nodig om hem weg te halen. Hij kan dienst doen als overstappunt (zoals we dat ook kennen in Amsterdam), waarbij de hele buurt (in dit geval meerdere buurten) mee profiteren. Passagiers voor wie de dam een eindpunt is, kunnen vervolgens een bezoek brengen aan Buurtschap 2005, Benoordenhout of de Archipel.

De komende jaren wordt dit concept verder uitgebouwd en zullen wij van de dam een economisch knooppunt maken, waarbij wat ons betreft op diverse plaatsen langs de route bijzondere aanlegplaatsen komen, waar mensen kunenn zitten en genieten van het leven.

Genieten van het leven in onze bijzondere stad.