Verlaten postkantoren in Den Haag

postk 006

Kempstraat 34, voormalig postkantoor, Foto: Jan Fokkema

Waar komt mijn belangstelling voor Haagse postkantoren vandaan? Zoals meestal ontstaat zo’n fascinatie in je jeugdjaren. Ik zal dus in mijn geheugen moeten wroeten.

Een vrolijk postkantoor
Op de Prinses Beatrix School in de Fisherstraat mag ik van bovenmeester Snooy vaak boodschapjes doen. Een pakje North State halen bij de sigarenboer op de hoek van de Kempstraat (niet zo boeiend). Of postzegels halen bij het vrolijkste postkantoor in Den Haag. Dit postkantoortje, eigenlijk een hulppostkantoor, zat in de Boerenstraat (nu Mandelaplein). Het was eigenlijk een vogelwinkel. In de rij staand voor het ene loketje, stond je te midden van kwinkelerende vogels. Wellicht komt daar mijn belangstelling vandaan. Of was het dankzij het bezoek van mijn klas aan het Postmuseum, waar een indrukwekkend oud postkantoor was ingericht?

Een echte postbode
Zo eens per maand kwam een oudere postbode, die kennelijk steeds meer moeite met traplopen kreeg, bij ons in de klas. Hij droeg nog een ouderwets uniform met glimmende zilverkleurige knopen. Bijna even nostalgisch als de vroegere postzegelautomaat, die buiten het postkantoor hing. Door zacht aan een slinger te draaien, belandden de postzegels in het bakje. Je kon dan gelijk een zegel plakken op brief of ansicht en hem daarna in de brievenbus laten glijden. Aan klasgenoten verkocht de postbode voor een paar stuivers aan spaarzegels. Die plakte men op een kaart totdat die vol was. Daarna inleveren bij het postkantoor en… er werd weer een klein bedrag bijgeschreven op het bekende bruinbeige spaarbankboekje van de RPS (Rijkspostspaarbank). Ook het spaargebeuren behoorde tot de vele taken van de PTT.

Wat is er nog over van het postkantoor?
Het Staatsbedrijf der Posterijen, Telegrafie en Telefonie (PTT) ging in 1928 van start. Het uitgebreide takenpakket van de PTT vereiste ruime, vaak fraaie postkantoren. Je moest als directeur van zo’n kantoor dan ook van veel zaken verstand hebben. In oude romans behoort de postdirecteur dan ook tot de notabelen van een stadje of dorp. Helaas werd én wordt de functie van een postkantoor steeds verder uitgehold. In 1986 werden de Rijkspostspaarbank en de Postcheque- en Girodienst afgesplitst van de PTT. Zij werden opgenomen in de Postbank, later ING. De twee T’s van de PTT kwamen bij de KPN terecht. Die stootte uiteindelijk de telegramsectie af, want wie verstuurt nog telegrammen? Uiteindelijk resteerde van de grote organisatie slechts nog PostNL. Een instelling die zich voornamelijk bezig houdt met brief- en pakketpost. En nauwelijks herkenbaar verstopt zit in een Primera- of Brunafiliaal. En bovendien is PostNL haar monopolie op postbezorging kwijt.

Een mooi postkantoor in elke wijk
Die sterke afslanking leidde ertoe dat de postkantoren inkrompen (Kerkplein) of na sluiting een andere bestemming kregen. Veel wijkbewoners denken nog wel eens terug aan ”hun” postkantoor. Bijvoorbeeld de Vruchtenbuurt (Appelstraat), de Archipelbuurt (Nassauplein), het Valkenboskwartier (Fahrenheitstraat), de Schilderswijk (Wouwermanstraat), het Statenkwartier (Willem de Zwijgerlaan), het Benoordenhout (Van Alkemadelaan en Willem Witsenplein), het Bezuidenhout (Laan van Nieuw Oost-Indië en Rijnstraat), het Laakkwartier (Jonckbloetplein), Rustenburg (Dierenselaan) en de Stationsbuurt (Stationsweg). Daarnaast waren er nog het Stationspostkantoor (Rijswijkseweg) en het Hoofdpostkantoor (Kerkplein). Wachten voor het loket van die hoofdvestiging was geen straf. Je keek er naar de vogels (en vissen) van Esscher aan de achterwand.

2737 getoond, 719 bekeken

8 thoughts on “Verlaten postkantoren in Den Haag

  1. Leuk stuk, ook ik heb jaren op het Postkantoor gewerkt. Begonnen op de Loosduinsekade (nu karateschool?), maar verder op bijna alle kantoren in Den Haag en omstreken wel eens gewerkt. Momenteel werk ik nog steeds bij PostNL.

  2. Wat leuk om dit te lezen
    Heb 29 jaar op diverse postkantoren gewerkt en in 2008 een andere baan gevonden , postkantoren gingen sluiten
    Nu werk ik in de zorg en ook daar gaan huizen sluiten
    Hoop dat ik er tot mijn pensioen kan blijven werken
    Nederland veranderd…………..helaas

  3. Geweldig artikel. Heb zelf 36 jaar op postkantoren in heel Den Haag en omstreken gewerkt. Ik mis mijn postkantoor in de Tak van Poortvlietstraat ( Laakkwartier).

  4. De kempstraat , mijn postkantoor in Mn eerste jaar bij de post ! Gewerkt van 90/91 !! Super tijd ! Nu 26 jaar later nog steeds werkzaam bij een postkantoor maar dan in een boekwinkel !!!
    Ik en veel van mijn Haagsche collega’s kijken terug op een geweldige tijd op de kempstraat, goudsbloemlaan, dierenselaan enz enz !

  5. Dank voor dit artikel. Leuk dat je het postkantoor in de Appelstraat in ‘mijn’ Vruchtenbuurt als eerste noemt. Daar zit nu een kinderdagverblijf in. Eeuwig zonde dat we na het sluiten van het Hoofdpostkantoor het mooie werk van Escher niet meer in Den Haag kunnen bewonderen. Daar moeten we nu voor naar Schiphol.

  6. beste Jan Fokkema
    dank voor dit leuke verhaal ik herken erg veel van deze kantoren woonde zelf in de bloemfonteinstraat en de boerenstraat zat indd het kantoor erg leuk om te lezen wat veel zijn vergeten dank hiervoor

  7. Het hebben van een eigen postdienst (en in het bijzonder eigen postzegels) hoorde vroeger bij de ‘koninklijke regalia’. Daarmee (en bijvoorbeeld ook met een eigen munt) werd de onafhankelijkheid van een land tot uitdrukking gebracht. De eigen munt zijn we al kwijt. De tijd is niet ver meer dat PostNL wordt overgenomen. Er zijn al eens pogingen gedaan door La Poste, het Franse postbedrijf.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *