400 jaar strandvermaak op Scheveningen begon met een strandrace

Toen Jacob Pronk in 1818 het eerste badhuisje op Scheveningen bouwde, was dat het begin van twee eeuwen ontwikkeling van het dorp als badplaats. Maar het strandvertier is al veel ouder. Op woensdag 20 juni 2018 houdt Paul de Kievit, directeur van Muzee, er een boeiende lezing over in zijn museum. Iedereen is gratis welkom vanaf 15.00 uur.

Foto (rechtenvrij): Uit het Stamboeck of Album Amicorum van Michael van Meer, 1613-1648 (Universiteit van Edinburgh)

Het begon al in 1602. Men zou het de eerste strandrace op Scheveningen kunnen noemen. Met een voor die tijd tomeloze vaart van 40 kilometer per uur raasde een voertuig voorbij dat niet getrokken werd door paarden, mensen of honden. Het was de zeilwagen van Simon Stevin, met aan het roer Prins Maurits. De wiskundige Stevin was adviseur van de eveneens wiskundig aangelegde Maurits, hetgeen bij militaire operaties goed van pas kwam.

In 2 uur tijd reed de zeilwagen 80 kilometer van Scheveningen naar Petten. De tocht was niet zonder gevaar. Het 9,5 meter lange gevaarte had geen remmen. Hooguit kon het dwars op de wind gaan, maar dan was er de zee of het rulle duinzand. Aan boord waren 28 voorname passagiers, waaronder de Spaanse generaal Francesco de Mendoza, die in 1600 bij de slag bij Nieuwpoort krijgsgevangen was gemaakt, de Franse ambassadeur Paul Choart de Buzanval. Verder Ulric van Holstein (broer van de Deense koning Christiaan IV), de nog jonge Hugo de Groot, Maurits’ halfbroer prins Frederik Hendrik, hertogen van Nassau, Duitse edellieden, Engelse en Franse officieren en gezanten van keizer Rudolf II, vorst van het Heilige Roomse Rijk. Kortom, als die zeilwagen verongelukt was, had het huidige Europa er wellicht geheel anders uit gezien…

Trouwen in een oldtimer

De zeilwagen bleef nog twee eeuwen lang voor strandvertier zorgen, o.a. voor de latere Oranjes en hun gasten. Een van de laatste vermeldingen dateert uit 1790. Prinses Louise, dochter van stadhouder Willem V en Wilhelmina van Pruisen, trouwde op 14 oktober 1790 in Den Haag met Karel Georg August, erfprins van Brunswijk-Wolffenbüttel. Onderdeel van het huwelijksfeest was een ritje van de vorstelijke familie in de zeilwagen op Scheveningen, wat helaas mislukte door een onkundige stuurman. Maar trouwen in een oldtimer is kennelijk van alle tijden.

Onlangs bouwden leerlingen van ROC Mondriaan een replica van de zeilwagen. Hoe het de originele zeilwagen is vergaan, is te lezen in een artikel in het juninummer van Haagse Historie magazine, dat na de lezing gepresenteerd wordt.

Er zijn nog enkele plaatsen vrij voor deze gratis lezing. U kunt zich aanmelden door een mail te sturen naar: haagsehistorie@beldegraaf.nl.

2696 getoond, 67 bekeken

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Om Spam en automatische reacties te voorkomen aub onderstaande beantwoorden *