Het Haagse beeld in beeld (6) Theo van der Nahmer

DSC_2602

In de gemeente Den Haag staan meer dan 450 beelden, sculpturen en andere kunstwerken op pleinen, in straten en parken. Vaak rijd ik er langs en dan vraag ik mij af: wat is het? van wie is het? en wat staat het hier te doen? Vanuit deze nieuwsgierigheid ben ik mij gaan verdiepen in de vele kunstvoorwerpen die Den Haag rijk is en kwam tijdens mijn speurtocht naar informatie veel interessante dingen tegen.

In de serie ‘Het Haagse beeld in beeld’ vertel ik elke week, in een artikel op DenHaagDirect, over de Haagse kunstwerken in onze stad en de kunstenaars. Deze week, in deel 6 van deze serie, het werk van Theo van der Nahmer.

Eeuwige Jeugd - Meppelrade

Eeuwige Jeugd – Meppelrade

Theo van der Nahmer
Van der Nahmer is geboren (1917) in Brabant vlak bij Eindhoven. Toen hij van 1933 tot 1938 de opleiding Bouwkunde in Den Bosch volgde gaf een docent hem het advies een opleiding tot beeldhouwer aan de “Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten” in Den Haag te gaan doen. Van der Nahmer volgde dit advies op en verhuisde naar de Hofstad. Ondanks hij hier niet was geboren en pas veel later in onze stad kwam wonen groeide hij toch uit tot één van de bekendste Haagse kunstenaars.

Met het maken van bronzen beelden verwierf hij zijn grootste bekendheid, maar ook was van der Nahmer bekend met verschillende disciplines als schilderen, tekenen en keramiek. Het hakken in steen of het werken in klei vond van der Nahmer helemaal niets omdat hij het proces te langdurig en de uitdrukkingsmogelijkheden te beperkt vond. In de laatste jaren van zijn leven maakte hij nog uitsluitend nog tekeningen. Een bekende leerling van hem was voormalig Koningin Beatrix die hij een aantal jaren les gaf.

Eline Vere

Eline Vere

Eline Vere
In een plantsoen aan de Groot Hertoginnelaan staat het beeld “Eline Vere” van Theo van der Nahmer. Het beeld beeld de hoofdpersonage uit van het gelijknamige boek welke Louis Couperus in 1889 uitbracht. Het boek, vaak ook wel “de Haagsche roman” genoemd, wordt door veel mensen beschouwd als een echt meesterwerk uit de Nederlandse literatuur. Elive Vere vertelt het verhaal van een jonge vrouw uit de Haagse elite die zich anders voordeed dan ze zich eigenlijk voelde. Voordat van der Nahmer het bronzen beeld produceerde maakte hij het beeld eerst in gips als voorbeeld op het eindresultaat. Wat niet veel mensen weten is dat het gipsen voorbeeld, dat toen gemaakt is, is behouden en ook in Den Haag staat. De vrouw van Theo van der Nahmer schonk het beeld aan het verzorgingstehuis de Eshoeve aan de Doornikstraat (1989) waar de beeldhouder de laatste jaren van zijn leven heeft doorgebracht.

DSC_3846

de Flaneur

De Flaneur
Eduard Elias was in zijn tijd een gevierd en veel gelezen journalist. Onder zijn pseudoniemen de Flaneur en Hendrik Hagenaar schreef hij verhaaltjes over verschijnsels of voorval uit het alledaagse Haagse leven in het dagblad Het Vaderland. Hij benaderde zijn onderwerpen, vaak bedacht tijdens een wandeling of bezoek aan het koffiehuis, met een komisch tintje. Na zijn dood in 1967 werd er een flaneur-comité opgericht met als doel een standbeeld voor Elias. Theo van der Nahmer kreeg uiteindelijk de opdracht en maakte aan de Lange Voorhout, waar vroeger de favoriete koffie plek (restaurant Royal) van Elias zat, het beeld de Flaneur. Het beeld van de elegante man, die met een bolhoed in zijn hand de voorbijgangers begroet, werd in 1968 onthuld door zijn weduwe.

DSC_1464

Schaatsers

Veel werk in zuidwest Den Haag
Ook van der Nahmer profiteerde van de 1procentregeling waar ik in eerdere afleveringen van deze serie al over sprak. Veel van het werk van van der Nahmer is daardoor veelvoudig te vinden in zuidwest Den Haag. Het beeld “Vrouw met parasol” aan de Zwaardvegersgaarde uit 1961 (foto boven aan artikel) is een van de vele kunstwerken die Den Haag rijk is. Ondanks de bosschage haar al behoorlijk aan het insluit is ligt ze nog vredig voor haar uit te staren. Voor het voormalige bejaardentehuis aan de Meppelrade staat het prachtige bronzen beeld “Eeuwige Jeugd”. Het beeld was eigenlijk bedoeld voor een andere bestemming en had daarvoor de naam “Meisje met waaier”. Toen het beeld uiteindelijk op de Meppelrade geplaatst werd in 1973 heeft men het omgedoopt tot zijn nieuwe naam.

Aan het begin van de fietsersbrug die Kraayenstein verbind met Madestein staat op de middenberm het beeld Schaatsers. De voorste vrouwelijke schaatsster lijkt euforisch op de finish af te glijden terwijl nummer twee duidelijk nog probeert haar op het laatste moment in te halen. Waar de dames voor strijden blijft mij onduidelijk, wel vind ik het een zeer prachtig beeld die op deze locatie mooi tot zijn recht komt. Op de Ambachtsgaarde vindt je van Theo van der Nahmer het beeld “Meisje met vlieger” bij de ingang van de Openbare Basisschool Erasmus. Het bronzen beeld uit 1962 is zo gemaakt dat het lijkt alsof de vlieger in verhouding tot het meisje eigenlijk haaks staat afgebeeld. Dit is door de kunstenaar expres op deze manier gedaan zodat voor de toeschouwer het meisje en de vlieger in figuratieve vorm gelijk zijn aan elkaar.

20170912_125534 (1)

wand reliëf Haardstede

Reliëfs in overvloed
Van der Nahmer kreeg in de jaren ’60 ook veel opdrachten voor reliëfs, ondanks er al vele verdwenen zijn door de jaren heen zijn er toch nog een aantal in onze stad te vinden. Bij een oud schoolgebouw in de Haardstede, welke nu gebruikt wordt als Moskee, is een bijzonder reliëf van van der Nahmer te vinden welke uit maar liefs 17 stukken bestaat. Voor deze school maakte Theo van der Nahmer twee kunstwerken in opdracht van architect Jan Mol. De Hostede st. Angelaschool was vroeger opgedeeld in twee gescheiden gebouwen bestemd voor moeilijk lerende kinderen. Bij de ingang voor de jongenskant maakte van der Nahmer dit keramische reliëf dat bestaat uit elementen met kinderfiguren en speelattributen. Bij de ingang van de meisjeskant maakte hij aan een zijde van de trap een prachtige bronzen hekwerk welke bestond uit grappige figuurtjes en dieren. Het hekwerk aan de meisjeskant is door de jaren heen helaas verdwenen maar het zeventien delingen keramieken werk is nog steeds te bewonderen.

Aan de Loevesteinlaan had je vroeger een politiebureau. Naast de trap van de hoofdingang stond een prachtig reliëf gemaakt door Theo van der Namer in 1945. Het reliëf genaamd “mensen, planten en vogels” is na de sluiting van het politiebureau verhuist naar het Zuiderpark en staat daar nu nog steeds aan de kant van het hertenkamp. In de Tomatenstraat zit op de wand van het elektriciteitshuis een reliëf van “Twee personen aan tafel met lamp” gemaakt in opdracht van het energiebedrijf. Voor het zelfde bedrijf maakte van der Nahmer op het Tesselseplein drie wand reliëfs op een gebouwtje met een regulateurstation voor de gasdruk. De reliëfs bestaande uit drie stenen geven op symbolische wijze de gebeurtenissen in Duindorp weer tijdens de bezetting en na de bevrijding. Op 4 mei wordt op het plein jaarlijks  een dodenherdenking gehouden voor de slachtoffers uit de wijk die tijdens de tweede wereldoorlog zijn gevallen.

Signalement

Signalement

Van figuratief naar abstract
In het Westbroekpark stonden oorspronkelijk twee beelden van Theo van der Nahmer. Het bronzen beeld “actrice bedankt het publiek” stond eerst bij de ingang van de rozentuin maar is in 1984 verplaats. Eerst naar de voorkant van de Koninklijke Schouwburg aan het Korte Voorhout maar later binnen in het gebouw op de 1ste etage. Het beeld “Turende moeder” staat nog wel in het Westbroekpark. Het massieve beeld gehakt uit kalksteen heeft prachtige rondingen. Ondanks van der Nahmer voornamelijk figuratief werk afleverde staat er in de Groenhovenstraat toch een werk van hem die ik meer zie als abstract. Als ik op een bepaalde manier naar het beeld kijk zie ik er wel verschillende diersoorten in als een vogel en een krokodil maar misschien stelt het beeld dat “Signalement” heet wel iets heel anders voor.

DSC_3878

Relief Tomatenstraat

Meisje met vlieger

Meisje met vlieger

DSC_1959

Turende moeder – Westbroekpark

Reliëf Zuiderpark

Reliëf Zuiderpark

reliëfs Tesselseplein

reliëfs Tesselseplein

Volgende week voorlopig de laatste aflevering in de serie “Het Haagse beeld in beeld”. Mogelijk kom ik volgend jaar terug met een tweede seizoen van deze serie, want er zijn nog genoeg beelden in Den Haag waar iets over te vertellen valt. In de laatste aflevering zal ik een aantal beelden bespreken van verschillende kunstenaars die mij heel erg aanspreken. Vorige afleveringen gemist? Klik Hier.

4912 getoond, 192 bekeken

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Om Spam en automatische reacties te voorkomen aub onderstaande beantwoorden *