Kempstraat, herinneringen aan de Haagse Transvaalwijk

kempstraat2015 005

Een authentiek stukje Kempstraat (Transvaalwijk)

Dé winkelstraat voor de Transvaalwijkers was in mijn jeugd natuurlijk de Paul Krugerlaan. Een goede tweede was de Kempstraat en dan met name het eerste gedeelte tot de kerk. Vanzelf waren er ook winkels in de Scheepersstraat en de Schalk Burgerstraat, maar niet zo veel en gevarieerd als in de Kempstraat.

Een bijzondere straat
Bijzonder aan de Kempstraat is dat zij naast de winkels twee monumenten telt. Die zijn in volksbuurten dun gezaaid. Het gaat hier om de voormalige hervormde Julianakerk en de daarnaast gelegen Comeniusschool. De verbinding tussen kerk en school vormt de voormalige woning van de koster. Vermoedelijk geen hoogbetaalde baan: als ik ’s avonds langsliep zag ik een antieke televisie die slechts bibberende zwartwitbeelden weergaf. De Patrimoniumwoningen met hun karakteristieke toegangspoorten in het tweede gedeelte van de Kempstraat zijn helaas nooit tot monument verklaard. En dus was er geen beletsel ze te slopen.

De kleine zelfstandige
De winkel(tjes) in de Kempstraat werden meestal gerund door kleine zelfstandigen die vaak nog achter de winkel woonden. Dat was handig als zondag bleek dat de melkfles leeg was. De winkeltjes hebben het nog vrij lang volgehouden, ondanks het nieuwe fenomeen van de supermarkt destijds (bijv. De Gruyter aan het Hobbemaplein). Zij hielden lang stand door een vaste klantenkring en de persoonlijke service: het thuisbezorgen van boodschappen en het beroemde opschrijfboekje.

Voormalige winkel van de firma Boot

Voormalige winkel van de firma Boot

Welke opvallende winkels telde de Kempstraat in mijn jeugd?
We beginnen met de winkels waar jongens en meisjes hun neus tegen de ruiten drukten. Voor jongens was dat loodgietersbedrijf Boot, later voortgezet als cadeaushop. In de etalage stond een groot schaalmodel van een stoomlocomotief met tender en aanhangwagen. De meisjes keken bij slijterij De Kemphaan, hoek Schalk Burgerstraat, naar binnen. Die had elk voorjaar levende kuikentjes in zijn etalage geplaatst. Een andere bekende slijter was Van de Ven op de hoek van de Wesselsstraat. Bijna net zo bekend voor de Transvaalwijkers was zijn naamgenot, de tandtechnicus. Hij woonde boven de haardenwinkel van Vos op de hoek van de Bloemfonteinstraat. Waren tanden of kiezen getrokken, dan kon men eerst na zoveel weken weer terecht bij de tandarts. Bij Van de Ven kon je ’s avonds – nog met het bloed in de mond – al terecht voor het ”happen”. De volgende dag werd de noodprothese geplaatst. Die waren overigens zo goed, dat hij de klanten niet meer terugzag.

De straat telde twee winkels van de firma Hus, vooral bekend van de Parijse bol, de kantkoek en het TipTopbrood. Respectievelijk op de hoek van de Wesselsstraat en de Fisherstraat. In de eerste stond de oude heer Blonk. Grijs haar, een hoornen bril en een gesteven (Crackfree of SB?) wit winkeljasje. Zijn opvolger Koops probeerde tevergeefs het Huswinkeltje open te houden door de verkoop van branchevreemde producten (eieren, frisdranken). Net als de Huswinkels lagen de melkwinkels, Schieveen en Witmaar, min of meer tegenover elkaar. Mijn moeder was klant bij beiden. Handig want als het bedrag in het klantenboekje van Schieveen te hoog was opgelopen, dan kon ze altijd nog terecht bij Witmaar. En zelfs de groentenwinkels lagen tegenover elkaar. Schouten, een beul van een vent, verkocht ’s winters ook kolen. De twee slagers, Vrijenhoek en Oosterwijk, waren aan de oneven kant van de Kempstraat gevestigd. Aan etalage-opmaak deed men niet veel. Die van Vrijenhoek bleef in mijn geheugen altijd dezelfde. Grote delftsblauwe borden waarop een stamppot smullende dikkerd stond afgebeeld met de tekst ”Ik voel me als een vorst met Unox rookworst”.

Een openluchtmuseum
Eveneens aan die kant zaten vishandel Neptunes, een kroeg en banketbakkerij Het Leeuwtje. Voorbij de winkel van Jamin kreeg men dan de fietsenwinkel van Krens (met een onvoorstelbaar aantal laatjes met dito onderdelen), de bloemenwinkel De Anemoon, kruidenier Keyzer en een filiaal van drogisterij De Salamander. Later kwam het IJspaleis in dit pand te zitten. Keyzer was een soort openluchtmuseum, vrijwel alle artikelen (rijst, macaroni, toffeetjes enz.) werden nog ”los” verkocht. De Salamander hield rekening met de kleine beurs van de Transvaalwijkers. Hoofdpijnpoeders – als mijn moeder weer eens hoofdpijn had – werden los verkocht ad vier cent. En een klein plastic kuipje shampoo kostte tien cent. Voorbij banketbakkerij Van Stralen zat nog die van Engelhard, het Kaasboertje en de schoenenwinkel van De Gast (De Gast, De Valk, Bata en Huf: waar zijn al die schoenenketens gebleven?). En natuurlijk De Katjang, waar je Indische artikelen en snoep kon kopen. Dit fililiaal was minder bekend dan de ”hoofdvestiging” in de Schoolstraat. Daar kon men ook, als men het trapje opging, Indisch eten. Natuurlijk mogen we apotheek Transvaal niet vergeten. De apotheek bestaat al sinds 1883 en is de enige winkel die nog steeds in de Kempstraat gevestigd is.

De even zijde van de Kempstraat
Vermeldenswaard is nog de (socialistische) winkelcooperatie De Volharding. Hier konden leden hun jaarlijkse ”dividend” opstrijken. De Transvaalwijk was immers een SDAP- en PvdA-bolwerk. Verderop op de hoek van de Kaapstraat zat manufacturenhandel De Zon. Op dat kruispunt, de Kempstraat werd steeds drukker, stond soms een verkeersagent met een klapbord.

Trots op de winkelstraten
De Transvaalwijkers waren trots op hun winkelstraten. Dat straalde ook af op de kinderen. In mijn beleving verkocht Neptunes het lekkerste patat van Den Haag en het IJspaleis het lekkerste ijs. En tegen hoofdpijn hielpen de poeders van De Salamander het beste.

1247 getoond, 798 bekeken

4 thoughts on “Kempstraat, herinneringen aan de Haagse Transvaalwijk

  1. Ik mis nog de “ kaasboer “ vooraan in de Kempstraat, schuin tegenover de Zon! Maar wat een leuk verhaal. Ik heb 27 jaar in de Transvaalwijk gewoond en herinner mij ( door dit verhaal) weer een heleboel.

  2. En niet te vergeten op hoek kempstraat Hertzogstraat. De drogist. Met de huisbrandolie pomp in de winkel. En flessen levertraan.

  3. I de opsomming van de winkeltjes van de Kempsraat mis ik echt slagerij Verkleij (tussen Schal Burgerstraat en Hertzogstraat). Maar we kunnen ze niet allemaal opnoemen hè. Want ook De Spar op de hoek van de Kempstraat en de Kritzingerstraat zag ik niet.
    Verder zoveel herkenning!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Om Spam en automatische reacties te voorkomen aub onderstaande beantwoorden *