De Kosovo-rechtbank, Den Haag is weer een rechtbank rijker

Kosovo rechtbankThe Kosovo Relocated Specialist Judicial Institution. Het is een hele mond vol. Kortweg: de Kosovo-rechtbank. Den Haag is weer een internationale rechtbank rijker. Naast het Internationaal gerechtshof, het Joegoslavië-tribunaal, het Internationaal strafhof en het Hariri-tribunaal, nu dus een rechtbank die zich met zaken uit Kosovo gaat bemoeien.

Kosovo-rechtbank pakt ernstige misdrijven aan

Kosovo was tot februari 2008 een provincie van Servië. Toen verklaarde het gebied zich met steun van de VS onafhankelijk. Inmiddels is die zelfstandigheid door ongeveer de helft van alle wereldlanden, waaronder Nederland, erkend. De Kosovo-rechtbank moet zich gaan bezighouden met ernstige misdrijven begaan door het bevrijdingsleger van Kosovo, beter bekend als KLA (in het Engels) of UCK. Deze misdrijven werden tijdens, en direct na, de oorlog met Servië in de jaren 1998-2000 begaan tegen etnische minderheden en politieke tegenstanders.

Waarom in Nederland?

Waarom deze rechtbank in Nederland moet komen? Volgens minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken ligt de berechting van de betrokkenen in Kosovo zelf gevoelig. Daar worden ze gezien als vrijheidsstrijders. Mensen die mogelijk willen getuigen, zouden wel eens bedreigd kunnen worden. Wij, Nederland, hebben volgens de bewindsman ervaring in internationaal recht en met tribunalen. Vandaar dat de rechtbank hier komt. Het wordt een speciale instelling. De oprichting is door Kosovo zelf per wet geregeld. De rechtbank krijgt echter geen rechters uit Kosovo doch magistraten uit andere landen. Het personeel zal geheel bestaan uit EU-burgers.

carla-del-ponte

Carla del Ponte

Carla del Ponte en Dick Marty

Aanleiding voor de opzet van de rechtbank vormt een boek dat Carla del Ponte in 2008 uitbracht. De voormalige hoofdaanklaagster van het Joegoslavië-tribunaal (1999-2007) beschreef daarin hoe KLA-strijders bij gevangen genomen tegenstanders waardevolle organen uit hun lichamen haalden – ongeacht of die mensen daarbij stierven – en die via Albanië op de internationale markt zwart verkochten. Del Ponte gaf toe dat zij die zaak zelf niet had mogen onderzoeken, op last van hogerhand. Na de publicatie gaf de Raad van Europa de Zwitserse senator en jurist Dick Marty opdracht dat onderzoek wel te doen. Hij leverde afdoende bewijzen, onder meer over de betrokkenheid van de toenmalige Kosovaarse premier Hashim Thaci.

Kosovaren vervolgd voor misdaden tegen de mensheid

In die dagen was in Kosovo al een EU-missie actief die zich onder meer richtte op de opbouw van een goede en onafhankelijke politiemacht en een juridisch kader (EULEX). Vanuit EULEX werd een Special investigative task force opgezet die de beweringen van Del Ponte en het bewijsmateriaal van Marty nader moest onderzoeken.

dickmarty

Dick Marty

Medio 2014 concludeerde de taskforce dat er voldoende aanleiding was Kosovaren te gaan vervolgen voor misdaden tegen de mensheid, oorlogsmisdaden en schendingen van Servisch/Kosovaars recht. Nu komt daar dus een rechtbank voor. Te vestigen in Den Haag, in een leegstaand kantoor van het rijk. Nog dit jaar starten de organisatorische en administratieve voorbereidingen. Wanneer het gerechtshof echt open gaat, is nog niet bekend.

Zware strijd voor de rechtbank

Naar wat de Kosovo-rechtbank denkt te bereiken, is het slechts gissen. De wandaden liggen tegen de tijd dat de rechtbank draait, zo’n 20 jaar terug. De belangen zijn bovendien groot. KLA/UCK kreeg destijds steun vanuit de VS. De gruwelen die de strijdeorgaanrs begingen werden verdoezeld. Onderzoek was niet gewenst. Kosovo is nog steeds bezig de eigen onafhankelijkheid vorm te geven. Het land is straatarm. Corruptie en rechteloosheid heersen. De  Servische minderheid voelt zich nog steeds niet veilig. Politieke stabiliteit is er niet. De duistere clans van destijds hebben de touwtjes nog steeds in handen. Zo is Hashim Thaci nu vicepremier en minister van Buitenlandse Zaken.

Effect Kosovo-rechtbank twijfelachtig

De Kosovo-rechtbank zou echter niet de eerste internationale rechtbank zijn in Den Haag die met een hoop bombarie wordt binnengehaald om daarna uit het blikveld te verdwijnen. Het Joegoslavië-tribunaal loopt al jaren op zijn laatste benen. Bij het Internationaal strafhof is in dertien jaar nog niemand definitief veroordeeld en bij het Hariri-tribunaal (geopend in 2009) maken ze nog steeds jacht op vier mannen die als verdachten gezocht worden. Hun identiteit noch woonplaatsen zijn bekend.

1960 getoond, 530 bekeken

One thought on “De Kosovo-rechtbank, Den Haag is weer een rechtbank rijker

  1. Het betreft dus geen ‘internationale rechtbank’, behalve in de zin dat er een tweede land bij betrokken is: Nederland als vestiging. Er wordt getoetst aan Kosovaars recht, alle benoemingen van rechters en aanklagers is een Kosovaarse aangelegenheid. Waarom kiezen ze dan voor deze constructie? Den Haag heeft de expertise en de infrastructuur dat een jong, klein, arm land als Kosovo ontbeert en hier kan men instaan voor de veiligheid van aanklagers, rechters, verdachten en getuigen.
    Met andere woorden, men kiest er daar nu eens zelf voor om een meer geciviliseerde weg te bewandelen ipv. direct met vergelding en eerwraak tot eigenrichting over te gaan. Die traditie heerste voor 700 jaar (Merelveld) op de Balkan, de aangegeven 20 jaar is misleidend (het land bestaat sinds 2008) en historisch gezien ook een peulenschil.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Om Spam en automatische reacties te voorkomen aub onderstaande beantwoorden *