Pulchri Studio en het Panorama

Op de voorpagina van Den Haag Centraal, het weekblad dat ons elke week opnieuw met vreugde vervult vanwege zijn pure bestaan, staat deze week een heel bijzondere foto.De aandachtige kijker ziet vijf dames die gezamenlijk een stuk van een schilderij dragen, dat als zeegezicht te kerkennen is. De locatie is het Voorhout ter hoogte van het gebouw waarin al 111 jaar het schilderkundig genootschap Pulchri Studio gevestigd is.

Nadat het schilderij, gemaakt op locatie door vijf schilderessen, klaar was, werd het, gezien de grootte, in stukken vervoerd naar de jubileumtentoonstelling ter gelegenheid van het 165-jarig bestaan van “Pulchri”, die gezien het gemeentelijk belang en de internationale uitstraling gehouden wordt in het atrium van het IJspaleis. Daar werd het door medewerkers van de technische dienst opgesteld en heel Den Haag kan dus nu meegenieten van een soort geschenk: een soort Panorama Mesdag maar dan veel kleiner van het strand nu.

In de huidige visie op kunst- en literatuurgeschiedenis van de 19e eeuw wordt vooral de waarde van de “genootschappen” belicht. Zoals de meeste literaire vernieuwing, inclusief de beweging van ’80 voortkwam uit een genootschap, zo was ook de bundeling van beeldende kunstenaars en wetenschappers van groot belang. Artis Natura Magistra leverde de dierentuin Artis op, Diligentia een fraai theater en de kwalitatief beste kunstenaarsverenigingen van Nederland, schildersland, het Amsterdamse Arti et Amicitiae (Aan de kunst en de vriendschap) en het Haagse Pulchri Studio (Voor de beoefening van het schone), hebben veel betekend voor kunst en kunstenaars. Als zo een organisatie 165 jaar bestaat is dat een reden tot een aantal feestelijke evenementen. Ook in dit opzicht is “Den Haag Centraal” uiterst attent: er is een speciale lustrumkrant als bijlage waarin veel informatie te vinden is.

Pulchri Studio werd opgericht door de schilders Hardenberg, Roelofs van Hove en de twee Weissenbruchs. Zij stichten een schilderkundig genootschap voor het “…tekenen naar model, het bevorderen van de belangen van de beeldende kunst en het houden van kunstbeschouwingen”. Van Hove werd eerste voorzitter. Koning Willem II die zelf een groot verzamelaar was van beeldende kunst (die helaas geen blijvende verzameling opleverde omdat de koning failliet ging) werd eerste beschermheer.

Aanvankelijk had men als ruimte een deel van het Hofje van Nieuwkoop ter beschikking. Toen dit te klein werd kocht het genootschap in 1887 een pand aan de Prinsengracht 57 (thans Leger des Heils). De vereniging bloeide, het aantal kunstenaars nam toe en weer werd de ruimte te klein. Dank zij voorzitter – sinds1889- H. W. Mesdag (die van het Panorama) werd het ruimtegebrek definitief opgelost. Dank zij de twee broers Mesdag, Hendrik Willem, voorzitter, en Taco, penningmeester, werd het monumentale pand gekocht aan het Voorhout 15. Dit pand werd uitgebreid met indrukwekkende tentoonstellingsruimtes. H.W. Mesdag legde in 1900 de eerste steen voor de in 1901 voltooide verbouwing. De vereniging kwam daarna tot grote bloei en heeft meer dan 400 werkende en daarnaast een aantal kunstlievende leden. Er is een sociëteit met een voortreffelijke keuken. De tentoonstellingen zijn van hoog niveau, er zijn vele nevenactiviteiten. Naast schilders zijn ook andere beeldende kunstenaars welkom, waarbij ik beeldhouwers, designers, acteurs, vormgevers en musici heb gezien. Den Haag kan trots zijn op dit actieve centrum, dat ook aandacht schonk aan Poolse, Zweedse, Belgische,Schotse, Italiaanse en Spaanse kunst.

Vele activiteiten zijn opgezet, waaronder de reeds genoemde tentoonstelling in het atrium. Ook in de Affichegalerij in de tramtunnel wordt aandacht aan Pulchri besteed. Er wordt geput uit de rijke collectie affiches van de vele tentoonstellingen en andere gebeurtenissen. De voorjaarssalon van 5 t/m 27 mei belooft weer heel veel. Ook de Jacob Hartogprijs wordt uitgereikt. Belooft veel.

Het meest spectaculaire is toch het nieuwe Panorama, dat ter ere van voorzitter mecenas Mesdag werd gemaakt. In de Tuingalerie waren 5 vrouwelijke kunstenaars er mee bezig: Marianne Blokland, Greta Cune, Marijke Gémessy, Ferial Kheradpicheh en Marieta Reijerkerk. Zij kozen voor een andere kleurstelling en gebruikten zwart/wit/blauw/bruin op een halfrond paneel van 13,50 x 10 m.

Het romantische strand bestaat niet meer: er is werk in uitvoering. De vissersbevolking verdween voor de hoempatoestanden van de badplaats, die door een megalomane wethouder tot wereldstad aan zee werd uitgeroepen. Het verschil tussen toen en nu, constateerden de kunstenaressen, is schrijnend. Maar er was geen betere mogelijkheid om het Haagse van het Genootschap te benadrukken, de kwaliteit van het werk te tonen en Mesdag te eren dan juist dit panorama. Gaat het zien.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Om Spam en automatische reacties te voorkomen aub onderstaande beantwoorden *