Spaarbankboekjes, spaarbanken en de Zilvervloot in Den Haag

spaar 001

Steijnlaan 253 ,voormalige Nutsspaarbank (foto Jan Fokkema)

Wie heeft er geen dingen gespaard in zijn jonge jaren? Suikerzakjes, sigarenbandjes, speldjes, postzegels of voetbalplaatjes? Je kon natuurlijk ook geld sparen via je spaarbankboekje.

spek 004

Spekkie Spaarduit en het grote Spaarvarken (collectie Jan Fokkema)

Sparen, sparen kapitaal vergaren
Spaarzaamheid is een van de deugden van het Nederlandse volk. Ook in de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw stimuleerden ouders het sparen. Je kreeg een spaarpot en ze hielpen je bij de aanschaf van het spaarbankboekje. Wat was er mooier dan een cadeautje kopen voor je moeder van je eigen spaargeld? Scholen deden ook hun best. Bij ons kwam regelmatig een oude postbode langs die spaarzegels van de Rijkspostspaarbank (RPS) verkocht. Op de blauwe spaarzegel van één cent stond een honingbij afgebeeld. De bij: het nijvere insect dat symbool staat voor sparen. Bij andere scholen werden spaarzegels van de Nutsspaarbank aangeboden.

Piet Hein, Piet Hein
De overheid wilde niet achterblijven en stimuleerde het jeugdsparen via de Zilvervloot (van 1958 tot 1992). Na de spaarperiode kreeg je jouw spaartegoed, de rente en een bonus van tien procent uitbetaald. Spaarbanken waren er genoeg in de vorige eeuw in Den Haag. Natuurlijk de vele filialen van de Nutsspaarbank, de Rijkspostspaarbank, de Boerenleenbank (later met de Raiffeisenbank samengesmolten tot de Rabobank), de Nederlandse Middenstandsbank en de Centrale Volksbank. Zelfs Coöperatie De Volharding had een eigen spaarbank. Transvaalwijkers konden in hun eigen buurt terecht bij de Nutsspaarbank (Steijnlaan en Hobbemaplein) en bij de Centrale Volksbank in de Kempstraat. Voor de Rijkspostspaarbank moesten we net buiten de wijk zijn: het Postkantoor aan de Dierenselaan.

nuts 002

Verkeerd Verkeer van de Rijkspostspaarbank (collectie Jan Fokkema)

Reclame-artikelen
De spaarbanken streden om de gunst van de (jeugdige) spaarders. Dit resulteerde in een stroom reclame-artikelen. Een niet-complete opsomming: speldjes, vlaggetjes, puzzels, drinkbekers, spaarpotten, asbakjes, lepeltjes, peper- en zoutstelletjes, prentbriefkaarten, prenten, schaaltjes, spellen, boekjes en plaatjesalbums. De RPS en de Boerenleenbank brachten bijvoorbeeld het Veilig Verkeer Spel uit. Voor de boeken en plaatjesalbums werden bekende schrijvers ingehuurd.

Boekjes
In samenwerking met Veilig Verkeer Nederland publiceerde de RPS het boekje Verkeerd Verkeer. Hierin vervullen Panda, Joris Goedbloed en Wammes Waggel een hoofdrol. De tekst en de illustraties waren afkomstig van Marten Toonder. Leonard Roggeveen – de schrijver van Daantje, Okkie Pepernoot en De ongelofelijke avonturen van Bram Vingerling – publiceerde voor de RPS het boekje Een gezellige dag. De auteur woonde jarenlang in Den Haag.               Jan Nowee (inderdaad de schrijver van Arendsoog en Witte Veder) schreef voor dezelfde spaarbank Het gestolen fabrieksgeheim. De auteur was jarenlang onderwijzer aan de Sint- Paulusschool in de Haagse Naarderstraat.                 Van de Nutsspaarbank en andere Bondsspaarbanken verschenen diverse boekjes met Spekkie Spaarduit in de hoofdrol. De schrijver was A.D. Hildebrand, vooral bekend van Bolke de Beer, jaren later nog bewerkt voor de televisie (Bolke, Bolke, Bolke de Beer, daar is ie weer).

Plaatjesalbums
Albert Heijn en Plus geven vandaag de dag plaatjesalbums uit. De spaarbanken deden dat al veel eerder. Er is dus niets nieuws onder de zon. Ook toen al werden gerenommeerde schrijvers en illustrators ingeschakeld. Bijvoorbeeld Mies Bouhuys die voor de Nutsspaarbank het plaatjesalbum De Vogelman van tekst voorzag. Tom Lindeijer fabriceerde voor dezelfde bank De domme houtduif. En H.Th. de Booy schreef, voor de Centrale Volksbank en de Nutsspaarbank, De reddingsboot komt!

cvb 002

De Reddinssboot komt! Uitgave van de Centrale Volksbank en de Nutsspaarbank (collectie Jan Fokkema)

De Haagse Nutsspaarbank zag in 1818 het levenslicht. Dit jaar viert zij haar tweehonderdste geboortedag. Niemand minder dan stadshistoricus Wim Willems is gevraagd het jubileumboek te schrijven. We kijken er naar uit.

4630 getoond, 276 bekeken

2 thoughts on “Spaarbankboekjes, spaarbanken en de Zilvervloot in Den Haag

  1. Heerlijk ,Jan, om jouw artikel te lezen. Ik was weer even terug in mijn kinderjaren. Het postkantoor op de Dierenselaan waar ik regelmatig kwam. De Heer Nowee waarbij mijn broers op school gingen . De
    Arendsoogboeken die ik verslond. De Reddingsboot. Volgens mij heb ik dat laatst nog bij een broer van mij zien liggen. Ik kijk uit naar je volgende verhaal. Dank .

  2. Beste Jan
    Wat een leuk artikel Ikzelf heb ook bij d enutsspaarbank gewerkt en heb daar ook een website over
    Alleen staat er een klein foutje in d etekst van verkeerd verkeer . Daar vermeld je de nutsspaarbank , maar dta moet de Rijkspostspaarbank zijn , wellicht is dat nog aan te passen en dank voor het levenidighouden van de Nuts

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Om Spam en automatische reacties te voorkomen aub onderstaande beantwoorden *