Winkelpuien in de Haagse Transvaalwijk, vroeger en nu

Paul Krugerlaan, voormalige damesmodewinkel Maison Straver (foto Jan Fokkema)

Het kernwinkelcentrum in Den Haag
De fraaiste winkelpuien vindt men in hartje stad: Venestraat, Hoogstraat, Spuistraat, Noordeinde en Denneweg. Denk bijvoorbeeld aan de fraai versierde gevel van het voormalige Gerzon in de Venestraat. Ook buiten het kernwinkelgebied treft men fraaie en/of bijzondere winkelpuien aan. Bijna uniek in Den Haag is het pand Westeinde 36 met zijn vooruitgeschoven vitrinekasten. Vroeger zat een banketbakker in deze voormalige winkel. De taarten en broden werden uitgestald in deze vitrines. Telt of telde de Transvaalwijk ook deze fraaie winkelpuien? Daarbij is met name gekeken naar de twee belangrijkste winkelstraten in de wijk: de Paul Krugerlaan en de Kempstraat.

Korte geschiedenis van de winkel
Het fenomeen winkel is nog niet zo oud. Vroeger kochten de mensen hun waren vooral op dag-, week- en jaarmarkten. Namen als Dagelijkse Groenmarkt en Riviervismarkt in Den Haag herinneren hier nog aan. De eerste winkels klapten het houten luik van hun pand uit en stalden daar hun waren uit. Later plaatsten winkeliers – zij het eerst nog in dozen – de koopwaar uit de winkel. Daarna kwam de echte uitstalling en werden mooie etalages ingericht.

Paul Krugerlaan 18-24, winkelpanden met beeldhouwwerk (foto Jan Fokkema)

Paul Krugerlaan: Maison Straver en De Gruyter
Om met de deur in huis te vallen: buitengewoon fraaie winkelpuien treft men niet aan in de Transvaalwijk. Ook verfraaiingen ontbreken, zoals tegelplateaus, de gaper bij drogisten en de roodwitte draaistok buiten bij kapperszaken. Forse lichtbakken en reclameborden verhullen veel van de oude gevels. De meest chique zaak op de Paul Krugerlaan was de damesmodezaak Maison Straver. In advertenties werd zij altijd aangeduid als de winkel met de rode pui. Zoals een recente foto laat zien, is daar weinig meer van over. Hetzelfde geldt voor de voormalige winkel van De Gruyter. Slechts een klein deel van de karakteristieke geglazuurde blauwe tegels is nog zichtbaar. Het enorme reclamebord van de opticien verbergt ook de naam van de voormalige kruidenierswinkel.

Paul Krugerlaan, voormalig winkelpand van P. de Gruyter (foto Jan Fokkema)

Paul Krugerlaan: Wierab, de voormalige speelgoedwinkel en C Jamin
Op Paul Krugerlaan 2 hoek Loosduinsekade zit meubelzaak Wierab. Opvallend zijn hier de groene gietijzeren pilasters en dito steunbalk. Het minder fraaie bovenlicht (hooggeplaatste venster) is waarschijnlijk niet meer origineel. In het oog springend is de etalage van Paul Krugerlaan 76. Het gaat hier om een voormalige speelgoedwinkel (later zat hier de Bewonersorganisatie). Men  treft hier een bijzondere gebogen etalageruit aan in de zij-etalage. Bovendien kent het pand een diep portaal. Men werd als het ware de winkel ingezogen. Op de hoek van de Reitzstraat was een filiaal van C. Jamin. Het ”nieuwe” pand biedt weinig moois.

Kempstraat hoek Fischerstraat, voormalige winkel C. Jamin (foto privecollectie Jan Fokkema)

Paul Krugerlaan: 18-24, 59-77 en de banketbakker
Tussen nummer 18 en 24 van de Paul Krugerlaan stond ooit een rijtje fraaie winkels. Een zwartmarmeren onderpui met witstenen bewerkte pilasters. Aan top bevinden zich kunstige beeldhouwwerken die tevens de balkons stutten. De huisdeuren bevinden zich tussen de zuilen. De winkelier woonde kennelijk boven de winkel. In het gedeelte tussen nummer 59 en 77 bevinden zich nog diverse groengeverfde gietijzeren steunbalken. Sommige zijn versierd met rosetten (kunst in bloemvorm). De absolute topper van de Paul Krugerlaan was de voormalige banketbakkerswinkel van J.Th. van de Gelde. En wel op nummer 140, dat is het pand naast het grote café op het Paul Krugerplein. Een simpel houten geraamte met bakstenen pilasters en een dito onderpui, fraai tegelwerk (één tegelplateau en diverse kleine tegels) en bovenlicht met een rasterwerk aan vensters. Het huidige pand, een schreeuwerige winkel-van-sinkel, herinnert in niets aan de oude glorie. Op de Haagse Beeldbank treft men nog een foto van de winkel in originele staat aan.

Paul Krugerlaan hoek Reitzstraat, voormalige winkel C. Jamin (foto Jan Fokkema)

Kempstraat
De fraaiste winkel in de Kempstraat, hoek Fischerstraat, was die van C. Jamin. De afbeelding toont duidelijk het zwarte natuursteen met zijn opschriften in goudverf (C. Jamin, Koek, Banket enz.). Het pand is helaas gesloopt. Ook de manufacturenwinkel van De Zon (Kempstraat hoek Kaapstraat) was het aanzien meer dan waard. Daar is, los van de afgebladderde verf, weinig meer van over. Beeldbepalend was de voormalige winkel van de firma Boot (ijzerwaren en gereedschappen), aan de Kempstraat 28-30. Zij telde drie etalages, waarvan de kleine zij-etalage was voorzien van gebogen glas. Dankzij het bescheiden portaal leken de etalages op vitrinekasten. Menigeen bleef even voor de winkel staan. Er stond een prachtig schaalmodel van een stoomlocomotief met tender opgesteld achter het vensterglas.

3717 getoond, 279 bekeken

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Om Spam en automatische reacties te voorkomen aub onderstaande beantwoorden *