Winkels van De Gruyter in en rond de Haagse Transvaalwijk

Elke keer als ik versgemalen koffie ruik, komen de winkels van De Gruyter in mijn gedachten. En als ik een geluksei (speeltje en snoep) voor mijn kleindochter koop, denk ik terug aan het Snoepje van de Week.

De Gruyter den haag winkels

Hobbemaplein 96, voormalige winkel P. de Gruyter (foto Jan Fokkema)

De winkels van De Gruyter
In en rond de Transvaalwijk waren diverse winkels van P. de Gruyter & Zn gevestigd. Zoals in de Terletstaat, namelijk in het rechtergedeelte van de huidige dierenkliniek. Daarnaast zat vroeger een kapper. Grappig is dat Erica Terpstra en Rinus Gerritsen (Golden Earring) zo’n beetje boven de winkel gewoond hebben.

De Gruyter den haag winkels Transvaalwijk

Dierenkliniek Terletstraat, voormalige winkel van P. de Gruyter (foto Jan Fokkema)

Op de hoek van de Herman Costerstraat en het Hobbemaplein (nummer 96) stond een wat grotere versie van De Gruyter. Oorspronkelijk zat de kruidenier op nummer 52, het pand is inmiddels gesloopt. Later verhuisde men naar nummer 96, het voormalige pand van Ten Ham’s warenhuis. Een gelijksoortig pand van de kruidenier stond aan het Hoflandplein 1, bij de ingang van de Haagse Markt.

Tot slot vermeld ik de ”kleine” versie van de kruidenier aan de Paul Krugerlaan. In een dergelijke standaarduitvoering woonde de winkelchef boven de winkel. Van de genoemde panden is slechts het laatste nog herkenbaar als De Gruyterpand, namelijk door de blauw geglazuurde tegels.

De Gruyter den haag winkels Transvaalwijk

Hoflandplein 1, voormalige winkel P. de Gruyter (foto Jan Fokkema)

Schilderswijk
Er is wel eens discussie over de vraag of de Hobbemastraat een winkel van De Gruyter telde. Een oud adresboek geeft uitsluitsel: de winkel zat op nummer 2E, vlakbij de Van Ravesteijnstraat. Dit stukje Hobbemastraat is inmiddels gesloopt. Ook de Vaillantlaan kende deze kruidenier. Die stond vlak naast stomerij Quicker than Quick, bij de Van Ostadestraat. En niet te vergeten winkel aan Hoefkade 151, vlak naast het filiaal van Vroom. De locatie van deze De Gruyterwinkels is opvallend, het concern streefde ernaar winkels te openen in de ”betere” buurten.

De Gruyter den haag winkels Transvaalwijk

Paul Krugerlaan 181, voormalige winkel van De Gruyter (foto Jan Fokkema)

Snoepje van de Week
Bekend is De Gruyter vooral van het Snoepje van de Week en van de slogan ”En betere waar en tien procent”. Dit laatste hield in dat je na jouw aankopen je roze kassabonnen kon inleveren en op die manier tien procent van het aankoopbedrag terug kreeg. Omdat je dat bedrag eerst zelf betaald had, werd Piet (de Gruyter) wel aangeduid als Piet de Dief. Het Snoepje van de Week (een combinatie van snoep en een speeltje) kon men bij zijn boodschappen voor tien cent aanschaffen. Men zorgde er voor dat de productiekosten niet boven de tien cent uitkwamen.

Vanwege dat Snoepje wilden de kinderen in ons gezin dat moeder haar boodschappen deed bij De Gruyter. Daar voelde zij niets voor. Zij kocht haar boodschappen, vanwege het dividend, liever bij Cooperatie De Volharding. Of bij de melkboer of kruidenier, daar kon je je boodschappen nog laten ”opschrijven”.

De Gruyter den haag winkels Transvaalwijk

Voorbeeld Snoepje van de Week, kleurplaat Roodkapje (collectie Jan Fokkema)

Opkomst en ondergang van firma De Gruyter
In 1818 startte Piet de Gruyter (de familienaam was eigenlijk De Gruiter) in Den Bosch een bescheiden grutterswinkel. Hij was in het bezit van een rosmolen en produceerde dus deels zijn eigen producten. Die combinatie is altijd blijven bestaan. De fabrieken van De Gruyter produceerden hetgeen in de eigen winkels te koop was. Weinig vermoedde Piet de Gruyter dat het concern eens 550 filialen en bijna 7.500 werknemers zou tellen. Helaas ging het in de jaren zestig mis.

Te laat en met weinig enthousiasme investeerde men in zelfbedieningswinkels. Vele winkels waren ook voor ombouw tot zelfbediening te klein. Geld om grote supermarkten in nieuwbouwwijken te bouwen ontbrak. Die waren er overigens in Den Haag wel. De Stede 22 en Ambachtsgaarde 46-48 huisvestten een filiaal van de kruidenier. Eind jaren zeventig verdwenen de laatste winkels van De Gruyter uit het stadsbeeld.

De Gruyter den haag winkels Transvaalwijk

Beeklaan 303, voormalige winkel P. de Gruyter (foto Jan Fokkema)

Levend museum
De winkels van De Gruyter kon men gerust opvallend noemen, zowel aan de buiten- als de binnenkant. De gevel bestond dikwijls uit blauwe geglazuurde tegels. De inrichting was zonder meer luxe: tegeltableaus, koperen maalmachines, donkerrode houten voorraadbakken, kroonluchters en marmeren toonbanken.

Wie nog even de sfeer van de voormalige kruidenierszaak wil proeven kan terecht op Beeklaan 303. Die winkel is grotendeels nog in originele staat. De tegelplateaus zijn bewaard gebleven in dit pand, zij stellen de Vier Jaargetijden voor. Nu zit er al jaren de speelgoedwinkel Rood met witte Stippen in. Men kan er gratis rondkijken. Hoewel het natuurlijk ook niet verboden is een speeltje voor (klein)dochter of (klein)zoon te kopen.

Lees ook: Winkelpuien in de Haagse Transvaalwijk vroeger en nu

4926 getoond, 587 bekeken

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Om Spam en automatische reacties te voorkomen aub onderstaande beantwoorden *